Klauzule niedozwolone w umowach z konsumentami

0

Większość umów, które podpisujemy, jako konsumenci, to umowy z przedsiębiorcami prowadzącymi „masową” działalność. Przykładowo do takich umów można zaliczyć:

  • umowę z zakładem energetycznym,
  • umowę o dostawę gazu lub wody,
  • umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych,
  • umowę o prowadzenie rachunku bankowego,
  • regulamin sklepu internetowego, który akceptujemy, żeby skorzystać z oferty.

Właściwie zawsze w takiej sytuacji to druga strona przedstawia nam wcześniej przygotowany wzór umowy, na który nie mamy większego wpływu. Właśnie z tego względu, że podpisujemy umowę z podmiotem, który ma silniejszą pozycję i właściwie „wymusza” na nas zapisy umowy przepisy Kodeksu cywilnego (dalej k.c.) zawierają regulację ochronną poprzez wprowadzenie tzw. klauzul niedozwolonych (klauzul abuzywnych).

Zgodnie z art. 385(1) k.c.: „postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

Tym samym, żeby uznać dane postanowienie za klauzulę niedozwoloną musi ono:

  • nie zostać uzgodnione indywidualnie z konsumentem, co oznacza że konsument nie miał rzeczywistego wpływu na jego treść
  • kształtować prawa i obowiązki konsumenta,
  • kreować je w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażącym naruszeniem interesów konsumenta,
  • nie dotyczyć głównych elementów umowy, np. trudno będzie uznać cenę zakupu towaru za klauzulę niedozwoloną.

Jakie są skutki uznania zapisu umownego za klauzulę niedozwoloną:

  • taki zapis nie obowiązuje konsumenta,
  • może zostać wpisany na listę klauzul niedozwolonych, w wyniku kontroli sądowej, co spowoduje, że przedsiębiorca powinien usunąć taki zapis z wzorca umowy, lista decyzji Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumenta o uznaniu postanowienia umownego za klauzulę niedozwoloną jest dostępna stronie UOKiK: https://decyzje.uokik.gov.pl/bp/dec_prez.nsf
  • uznanie postanowień umownych za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, co może skutkować karą finansową dla przedsiębiorcy.

Dwa ostatnie zapisy są szczególnie groźne dla sklepów internetowych, które w razie stworzenia regulaminu zawierającego klauzule niedozwolone mogą narazić się na dodatkowe koszty.

Również k.c. w art. 385(3) zawiera listę przykładowych postanowień umownych będących klauzulami abuzywnymi.

Jak widać po wskazanych powyżej skutkach korzystania przez przedsiębiorców z zapisów umów będących klauzulami niedozwolonymi, konsument pomimo słabszej pozycji przy podpisywaniu umowy może zniwelować negatywne skutki takich zapisów.

W ostatnim czasie klauzule niedozwolone stały się szczególnie „gorącym” tematem ponieważ, właśnie w oparciu o te przepisy k.c. osoby, które podpisały umowę kredytową we frankach szwajcarskich próbuję dochodzić swoich roszczeń.

Share.

About Author

Adwokat Michał Strojek jest członkiem Krakowskiej Izby Adwokackiej. Ukończył studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, broniąc pracę magisterską sporządzoną pod kierunkiem Prof. dr. hab. Jerzego Pisulińskiego w Katedrze Prawa Cywilnego. W trakcie studiów oprócz zdobywania wiedzy teoretycznej był zaangażowany w działanie Samorządu Studenckiego Uniwersytetu Jagiellońskiego, poprzez pracę w Komisji Prawnej Samorządu Studenckiego, co pozwoliło wykorzystywać zdobytą wiedzę teoretyczną, także w praktyce nabywając doświadczenia pracy indywidualnej, jak i zespołowej, nad dużymi projektami.

Leave A Reply